زراعت

در این وبلا گ مجموعه من و همکارم را که در بخش زراعت می باشد را مشاهده می کنید.

روشهای نگهداری و پرورش زنبور عسل

 

ترکیبات زهر زنبورعسل  

1: خواص فیزیکی :

مایعی شفاف , دارای بویی تیز همانند عسل و طعم بسیار تند و قابلیت انحلال بالا درآب و اسید و عدم انحلال در الکل , و چگالی برابر با 1313/1 و PH آن تقریبا" برابر با 2/5 بوده و در درجه حرارت معمولی 70% از وزن خود را از دست می دهد. و میزان خاکستر آن27 /3% می باشد.

خواص زهر زنبور عسل در اثر گرم کردن آن در HCl یا NaOH از بین می رود. حلالیت زهر در KMnO4 و سایر اکسید کننده ها ضعیف می شود.

زهر زنبور عسل در برابر حرارت بسیار مقاوم است مثلا" با نگهداری آن در دمای  Cº100 به مدت ده روز تغییری در خواص آن پدید نمی آید. همچنین این ماده در مقابل سرما هم مقاوم است زیرا در صورت منجمد شدن خواص خود را به مدت چندین سال حفظ می کند.

2: درصد ترکیبات معدنی زهر زنبور عسل :

 

کربن

نیتروژن

ئیدروژن

گوگرد

کلسیم

منیزیم

فسفر

منگنز

46.3

13.3

7.56

1.65

0.26

0.49

0.42

0.04

زهر زنبور عسل

زهر زنبور عسل , روشهای جداسازی و مصارف دارویی آن

مقدمه:

استفاده از سموم طبیعی در درمان بعضی امراض از دیر زمان ریشه در فرهنگ و تمدن بشری داشته و در این میان زهر زنبور عسل جایگاه ویژهای دارد. شواهد و قرائن دال بر آن است که بشر در قرون قبل از میلاد با درمان با زهر زنبور آشنا بوده است.بابلی ها و مصری ها و ایرانیان و رومی ها از جمله اقوامی بودند که از زهر زنبور عسل به منظور درمان امراض گوناگون استفاده می کردند. ژرمن ها و اسلاوها در قرون وسطی زهر زنبور عسل را برای درمان نقرس بکار می بردند و گرد خشک شده زنبور عسل را داروی مدر خوبی می دانستند.

امروزه برغم پیشرفتهایی که در کشور های پیشرفته در مورد صنعت پرورش زنبور عسل به طور اعم واستخراج زهر زنبور عسل و استفاده از آن در صنایع دارو سازی  به طور اخص صورت گرفته متاسفانه در کشورما ایران علارغم وجود امکانات و آب وهوای مناسب در بعد تحقیقاتی هم مطالب مربوطه هم بسیار کم و سربسته ای می باشند.

بر طبق آخرین اطلاعات موجود هر گرم زهر خشک زنبور عسل در بازارهای جهانی به قیمت 300 مارک خرید و فروش می شود. 

( معادل قیمت 6 گرم طلا ) برهمین اساس منطقی به نظر می رسد که سرمایه گذاری در این بخش و به کار گیری نیروهای متخصص می تواند در آینده ای نه چندان دور سود زیادی برای کشور عزیزمان به همراه داشته باشد.

فیزیولوژی دستگاه تولید زهر:

1: سیستم ترشح زهر در زنبور عسل :

این سیستم از یک غدهء کوچک بازی و یک غدهء کوچک اسیدی تشکیل شده است . زهر از این دو غده ترشح شده و به داخل کانالهای زهر جریان می یابند. غدد زهری بسیار پیچیده و منشعب هستند . اجزای سازندهء زهراز سلولهای ترشحی ترشح و توسط کانالهای فرعی به کانال اصلی و ازآنجا به کیسهء زهر هدایت می شوند.

2: چگونگی تولید زهر و عوامل موثر در آن :

کار غدد زهری در زنبور کارگربلافاصله بعد ازبلوغ شروع شده و حداکثر تولید آن 2-3 هفته ادامه می یابد اما ساخته شدن تمامی اجزای زهر در یک زمان انجام نمی شود. همچنین بین مقدار گرده موجود در طبیعت و تولید زهر رابطهء مستقیم وجود دارد به گونه ای معمولا" در فروردین و اردیبهشت تولید زهر افزایش می یابد. و در زنبوران تولید زهر در اثر تحلیل غدد زهری کاهش می یابد .

زنبوران کارگر جوان به محض خروج از جایگاهشان دارای ذخیرهء زهری  بوده که به تدریج افزایش می یابد این مقدار معمولا" در دو هفتگی به حداکثر مقدار خود می رسد . یک زنبور کارگر می تواند 2-3 میکرولیتر تولید نماید.

Apis Dorsata بیشترین مقدار زهر را نسبت بهApis Mellifira  تولید می کند ازهر 10000 زنبور 1 گرم سم خشک بدست می آید. بطور کل غذاهایی که حاوی هیدرات کربن کمتر از مواد آلبومین دار در تولید زهر دخالت دارند.

3: ساختمان نیش :

در زنبورهای کارگر و ملکه نیش اندام تخمریزی تغییر شکل یافته ای است که بصورت یک اندام دفاعی می تواند از بدن زنبور بیرون بیایید . علاوه بر این نیش ملکه در مکانیسم استقرارمستقیم تخم در داخل حجره ها نقش دارد. نیش بطور کلی از تغییر شکل پوست های حلقه های 8 و9 شکمی بوجود می آید.

طول نیش در زنبور عسل mm5-6 بوده که دارای 14-16 دندانه یا خار می باشد که پس از فرورفتن آن به داخل بدن مانع خروجش می شود.

.

4: چگونگی نیش زدن :

این عمل در زنبورهای کارگر به 2 صورت انجام می شود :

حالت (1) : زنبور به آرامی و بدون عجله نیش خود را به داخل بدن انسان یا حیوان فرو کرد و پس از تزریق زهر آن را به آرامی خارج می کند.

حالت (2) : زنبور به به سرعت حمله کرده و نیش خود را فرومی کند و در این حالت عموما" با توجه به ساختمان نیش که اره ای شکل می باشد بزر اثر تلاش برای خارج کردن نیش و فرار از خطر نیش به همراه کیسهء زهر و حتی روده هایش از بدن خارج شده و روی بدن موجود باقی می ماند این زنبور بعد از مدت کوتاهی می میرد .

نیش در حالت عادی بطرف شکم جمع شده و در صورت لزوم یک ماهیچهء مخصوص به خارج فرستاده می شود گنجایش کیسهء زهر  2/0 - mg 3/0 است . فرو کردن نیش در داخل بدن دشمن توسط حرکات جلو و عقب رفتن و لرزش توام با فشار و بلاخره پمپاژ و خالی کردن زهر در محل گزش می باشد .

نیش همانند کمانی فنرمانند عمل می کند و از دو قسمت راست و چپ تشکیل شده است که حرکات این دو قسمت متقابل بگونه ای است که یک قسمت جلو رفته و قسمت دیگر عقب نشینی می کند . پس از جدا شدن نیش از بدن زنبور عضله هایی که باعث حرکات نیش می گردند باعث ادامه یافتن عمل پمپاز زهر به داخل بدن می شود .




بررسی اثرات ضد باكتریائی بره موم زنبورعسل روی باكتری پنی باسیلوس لاروا عامل بیماری لوك آمریكائی زنبورعسل

بررسی اثرات ضد باكتریائی بره موم زنبورعسل روی باكتری پنی باسیلوس لاروا عامل بیماری لوك آمریكائی زنبورعسل

بره موم زنبورعسل یا Propolis ماده ای مركب از صمغ انواع درختان و گیاهان مختلف است كه كارگران زنبورعسل آنرا در سبد گرده های خود جمع آوری كرده و با ایجاد تغییراتی در آن , از آن به عنوان ماده ای درزگیر , صیقل دهنده , ضدعفونی كننده داخل كندوها و سلولهای مومی و مومیائی نمودن لاشه حیوانات تلف شده در داخل كندوها استفاده می نماید .

بره موم از تركیباتی از جمله صمغ , موم,  روغنهای فرار و گرده گل تشكیل شده است و با استفاده از آنالیز بیوشیمیائی از تركیبات متنوعی از جمله الكلها , آلدئیدها ,  فلاونوئیدها , اسیدهای آمینه , كالكونها,  استرها , استونها , اسیدهای چرب و ... تشكیل گردیده است كه هر از این تركیبات در صنایع داروئی ارزش بالائی دارند.
بشر از قدیم الایام متوجه اثرات درمانی و ضد باكتریائی بره موم بوده است و در موارد بسیاری از بیماریهای انسان و حیوان مورد استفاده قرار داده و نتایج رضایت بخشی را كسب نموده است. در چند دهه اخیر تحقیقات زیادی روی خواص درمانی بره موم بخصوص اثرات ضد باكتریائی آن انجام گرفته و نتایج قابل توجهی كسب شده است و در برخی موارد از آنتی بیوتیكهای صناعی هم موثرتر بوده است.

در این بررسی میزان حساسیت باكتری پنی باسیلوس لاروا عامل بیماری لوك آمریكائی زنبورعسل كه خطرناكترین بیماری زنبورعسل است مورد بررسی قرار گرفت و از روشهای رایج در بررسی اثرات آنتی باكتریائی مواد روی باكتریها از جمله روش رقت در براث و روشBaure – Kirby استفاده گردید.

در روش رقت در براث باكتری مذكور را در محیط براث كشت داد و با استفاده از رقتهای مختلف عصاره های اتانولی بره موم تحت تاثیر قرار دادیم . در روش Baure – Kirby از دیسكهای كاغذ صافی آغشته به میزانهای مختلف عصاره های الكلی بره موم استفاده گردید كه نتایج حاصله به شرح زیر است:

در روش رقت در براث رقتهای 32/ میلی گرم در میلی لیتر بره موم و بیشتر از آن باعث مهار رشد باكتری مذكور گردیدند و بدینصورت رقت 32/ میلی گرم در میلی لیتر بره موم به عنوان حداقل غلظت ممانعت كننده از رشد( MIC )  بره موم روی باكتری پنی باسیلوس لاروا تعیین گردید و در روش بائور كربی دیسكهای كاغذ صافی حاوی 01/ تا 1/ میلی گرم بره موم با ایجاد هاله های ممانعت از رشد باكتری به قطر 5 الی 18 میلی متر در اطراف خود مانع از رشد باكتری مذكور گردیدند.

نتایج حاصل از این بررسی نشان می دهد كه بره موم زنبورعسل ایران در مقایسه با بره موم تولیدی برخی از كشورهای دیگر از خاصیت ضد باكتریائی نسبتاً بالائی برخوردار است و در صورت استفاده صحیح می تواند در درمان بیماری لوك آمریكائی زنبور عسل مورد استفاده قرار گیرد. در رابطه با اثرات داروئی بره موم روی سایر عوامل بیماریزای انسان و دام تحقیقات زیادی صورت گرفته است. از جمله بارزترین و خوشبینانه ترین اثرات بره موم اثر آن روی انواع ویروسها از جمله ویروس عامل بیماری مهلك ایدز و انواع سلولهای سرطانی بوده است كه نویدهای را در راه درمان این بیماریها با استفاده از تركیبات مختلف بره موم ایجاد كرده است. با توجه به تنوع پوشش گیاهی ایران و تركیبات متنوع موجود در بره موم زنبور عسل ایران می توان استفاده های زیادی از آنرا در درمان بیماریهای انسان و دام برد.

گونه ها و نژادهای زنبورعسل

گونه ها و نژادهای زنبورعسل

 

تاکنون 5 گونه زنبور عسل شناخته شده اند که عبارتند از:

1- زنبور عسل معمولی یا اروپایی(Apis mellifera)

2- زنبور عسل شرقی یا هندی (Apis cerana)

3- زنبور عسل بزرگ (Apis dorsata)

4-زنبور عسل کوچک(Apis florea)

5-زنبور عسل کوچولو(Apis andreniformis) که اخیرا در چین شناخته شده و از نظر شکل شناسی با A.florea تفاوت دارد.

زنبور عسل معمولی یا اروپایی مهمترین گونه شناسایی شده زنبور عسل است که عمده مباحث مربوط به پرورش زنبور عسل مربوط به همین گونه است.

گونه اروپایی و هندی می توانند درون کندو زندگی کرده و از نظر اقتصادی برای انسان حائز اهمیتند ولی سه گونه بعدی به صورت آزاد در طبیعت زندگی کرده و قادر به زندگی درون کندو نیستند.

در زیر پنج نژاد معروف از گونه زنبورعسل معمولی یا اروپایی که شهرت جهانی دارند معرفی شده اند.

1- زنبورعسل سیاه (A.m.mellifera)  

این زنبور در تمام قاره اروپا، کوههای آلپ و روسیه مرکزی وجود دارند.افراد این نژاد در زنبورهایی درشت و سیاه رنگند. رشد جمعیت این نژاد در بهار کند بوده ولی در اواخر تابستان و اوائل زمستان، کلنی به بیشترین رشد خود می رسد که در آن زمان دیگر در طبیعت گلی وجود ندارد(عیب این نژاد) این زنبور نسبت به امراض زنبور و پروانه موم خوار حساسند. تنها مزیت این نژاد این است که شرایط زمستان را بخوبی تحمل می کنند که آن هم با خوردن غذای زیاد توام است.

2- زنبور عسل ایتالیایی (A.m.ligustica)

موطن اصلی آن ایتالیا بوده  و از نر جثه کوچکتر و ظظریفتر از زنبورسیاه بوده و رنگ آن معمولا زرد مایل به قهوه ای است. این نژاد دارای خصوصیات رفتاری خوب ازجمله آرام بودن و تمایل کم به بچه دهی، تولید اندک بره موم، عسل آوری و رشد سریع کلنی در اوایل بهار است. از طرفی زمستان را بخوبی تحمل نکرده و حس غارت در آن قوی بوده و حس جهت یابی ضعیفی دارند و گاهی اشتباها به کندوی مجاور می روند.

3- زنبور قفقازی (A.m.caucasica)   

این نژاد ساکن کوههای قفقاز در گرجستان بوده و دارای رنگ بدن خاکستری روشن است.زنبورهایی آرام هستند و کمتر نیش می زنند و تا اواسط تابستان جمعیتش به بیشترین حد می رسد. ویژگی مطلوب آن تمایل کم به بچه دهی است اما تولید زیاد بره موم در آنها و در نتیجه چسباندن کادرها به همدیگر، کار با آنها را مشکل می سازد. این نژاد به نوزما حساس بوده و از زمستان گذرانی خوبی برخوردار نیستند.

4- زنبور عسل کارنیولان (A.m.carnica)

در قسمت جنوبی کوههای آلپ و شمال بالکان و در دره دانوب پراکنده اند.از نظر اهری شبیه زنبوران ایتالیایی است و رنگ بدن قهوه ای مایل به خاکستری است. از ویژگی های مطلوب آن می توان به آرام بودن،کم بودن نیاز غذایی اشاره کرد. این نژاد کم بچه می دهند،غارت نمی کنند و عسل خوبی تولید می نمایند و نسبت به بیماری های زنبورعسل مقاومند.

5- زنبور عسل ایرانی(A.m.mede&persica)

موطن اصلی آن ایران بوده و سه حلقه ول شکم آن سیاه و بقیه حلقه ها زرد مایل به قهوه ای است. در کتاب های زنبورداری از این زنبور بعنوان زنبور نیش زن یاد میشود.این نژاد از سایر نژادهای فوق قانع تر بوده و مصرف غذای آن در زمستان اندک است. بره موم زیادی مصرف می کند اما مقدار آن از نژاد قفقازی کمتر است.در مناطق سردسیر سرمای زمستان را بخوبی تحمل میکن و در اوایل بهار رشد آن خوب بوده و تا خردادماه به بیشترین مقدارش می رسد. از ویژگی های نامطلوب این نژاد می توان به تمایل آن به غارتگری و تولید بچه زیاد اشاره کرد.




عسل

عسل :

 

تعریف جامع عسل که در سال 1906 در آمریکا ارائه شده است عبارت است از :

ترشح مواد قندی درختان و شهد گل نباتات که توسط زنبوران عسل جمع آوری ، تغییر یافته و درون سلول های قاب ذخیره می شوند را عسل می گویند .

 

مواد متشکله عسل :

 

گر چه ترکیب عسل در مناطق مختلف و از منابع گیاهی و زمان های متفاوت ، تفاوت زیادی ندارند ولی همان مقدار تفاوت نا چیز آن ها تأثیر قابل توجهی در کیفیت عسل های مختلف دارد.

گیاهان بسیار زیادی تولید شهد می کنند که زنبور عسل با ملاقات و جمع آوری شهد از آن ها نسبت به تولید عسل عمل می کند . اما از نظر زنبور داران تعداد محدودی از این گیاهان به واسطه شهد زیاد و کیفیت خوب عسل آن ها حائز اهمیت می باشد . هر نوع عسلی دارای طعم و مزه و رنگ و بوی خاص خود را دارا می باشد . در زیر در مورد هر یک از مواد تشکیل دهنده عسل مختصرا توضیح داده می شود :

 

1 – آب 

عسل های مختلف ممکن است بین حدود 13 تا بیش از 20 درصد رطوبت داشته باشند . رطوبت عسل پس از استخراج ممکن است تغییر نماید . عسل های درجه یک دارای رطوبتی حدود 6/18 درصد می باشد .

 

2 – قند ها

حدود 95 تا 9/99 درصد مواد جامد عسل را قند ها تشکیل می دهند . قند های اصلی عسل را قند های ساده مانند دکستروز ( گلوکز ) و لوولوز ( فروکتوز ) تشکیل می دهند . تا کنون بیش از بیست نوع قند مختلف در عسل شناسایی شده اند، ولی همان طور که گفته شد قسمت اعظم قند های عسل را لوولوز و دکستروز تشکیل می دهند که حدود 85 تا 95 درصد قند ها می باشد . شیرینی عسل 25 برابر بیشتر از شیرینی قند معمولی یعنی سوکروز است .

 

3 – مواد معدنی

به طور متوسط 17/0 درصد وزن عسل را تشکیل می دهند . این مقدار از 02/0 تا بیش از 1 درصد متغیر است . بیشترین مقدار عناصر موجود در عسل به ترتیب پتاسیم ، سدیم ، کلسیم ، منیزیم ، آهن ، مس ، منگنز ، کلر ، فسفر ، گوگرد و سیلیکن می باشند . عسل های تیره رنگ ، مقدار مواد معدنی بیشتری در مقایسه با عسل های روشن دارند .

 

4 – آنزیم ها

مهم ترین آنزیم در عسل اینورتاز است که به نام ساکاراز هم گفته می شود . این آنزیم در اصل از غدد بزاقی زنبور عسل ترشح و ساکارز موجود در شهد گل را به لوولوز و دکستروز تبدیل می کند . آنزیم مهم دیگری که در عسل وجود دارد دیاستاز یا آمیلاز است . اینهیبین آنزیم دیگری است که خاصیت باکتری کشی دارد و از رشد باکتری ها در عسل جلو گیری می کند .

 

5-پروتئین ها و اسیدهای آمینه

مقدار پروتئین های عسل بین 1/0 تا 6/0  است و مقدار اسیدآمینه آن 0034/0 تا 0058/0 درصد گزارش شده است.این مواد گرچه مقدارشان در عسل کم می باشد و اهمیت غذایی زیادی ندارند ولی تاثیر زیادی روی طعم و مزه عسل دارند.






معرفی کردن ملکه جدید به کلنی

معرفی کردن ملکه جدید به کلنی

 

گاهی پیش می آید که مجبور به تعویض ملکه می شوید. در این زمان شما چند کار میتوانید انجام دهید:

 

1 – گاهی پیش می آید که زنبورهای کلنی خود نیاز به تعویض ملکه را حس می کنند. در این هنگام آنها اقدام به پرورش ملکه نموده و ملکه را از بین می برند. در این صورت نیاز نیست که شما کاری انجام دهید زنبورها خود بصورت غریزی و خودکار این کار را انجام داده اند.

2 – در صورتی که شما خواسته باشید این کار را انجام دهید بایستی کلنی را یتیم کنید یعنی ملکه را از بین ببرید . در این حالت در صورتی که در کندو تخم روز وجود داشته باشند زنبورها اقدام به پرورش ملکه می نمایند . در صورت عدم وجود تخم روز در کلنی بایستی یک کادر تخم روز به کندو داد تا زنبورها اقدام به پرورش ملکه نمایند.

 

در دو روش بالا زمان کمی طولانی می شود یعنی مدت زمان پرورش ملکه به مدت زمان افزوده میشود و زمانی که ما خواسته باشیم که سریعا به کندو ملکه معرفی کنیم و شروع به کار کند بهتر است که از روشهای زیر استفاده شود .

 

1 –  از کندویی دیگر ملکه بگیریم و این زمانی است که خودمان در زنبورستان اقدام به پرورش ملکه نماییم .

2 -  ملکه را از بیرون خریداری نماییم.

 

برای معرفی کردن ملکه جدید به کلنی بایستی از قبل اقداماتی را انجام داد که در زیر به آن اشاره می شود.

 

1 - 24 ساعت قبل از معرفی ملکه جدید باید کندو را یتیم کرد و در صورتی که در کندو شاخون و جود دارد باید آنها را از بین برد چون در صورتی که در کندو شاخون وجود داشته باشند از پذیرش ملکه امتناع می کنند.

2 - قفس ملکه در دو طرف درهایش پلمپ شده است و بایستی آنها را بشکنیم .

3 - در داخل قفس معمولا 3 تا 4 زنبور کارگر را برای تغذیه ملکه قرار میدهند که باید این کارگران را بیرون کرد .

4 – قفس را در وسط کادرها قرار میدهیم .

 

یک طرف قفس از خمیر شکر پر شده است که در صورتی که کلنی ملکه را بپذیرد خمیر شکر را خورده و ملکه را آزاد می کنند .

48 ساعت پس از معرفی ملکه باید کندو را بازدید کرد و از پذیرش ملکه توسط کلنی مطمئن شد .

تاثیر شهد گل و سایر مواد قندی در رژیم غذایی زنبوران عسل

تاثیر شهد گل و سایر مواد قندی در رژیم غذایی زنبوران عسل

 

مقدار عسلی که یک کلنی در طول سال به آن نیاز دارد بطور دقیق مشخص نگردیده است، زیرا اندازه کلنی، فعالیتهای تولیدمثلی و رشد و نوع شهد گل، فاکتورهایی هستند که در مقدار عسل مورد نیاز یک کلنی تاثیر دارند. قند های اصلی که در غلظت های مختلف در عسل وجود دارند شامل گلوکز، فروکتوز و ساکاروز می باشند. در بعضی از مواقع که شهد در طبیعت کمیاب می شود زنبوران عسل از مواد قندی نباتات و میوه جات استفاده می کنند.

زنبوران عسل انرژی لازم جهت پرواز را از شکستن کربوهیدراتها بدست می آورند و باید همیشه مقداری کربوهبدراتهای ذخیره شده داشته باشند.زنبوران عسل قادر نیستند انرژی لازم فوری را از مواد پروتئینی بدن خود،گرده گل و یا مواد چربی تامین کنند.

زنبور کارگر

زنبورهای کارگر

کارگران از نظر جثه کوچکترین ولی فراوان ترین افراد در یک کلنی هستند . این حشرات ماده های از لحاظ جنسی ناقصی هستند که در شرایط عادی قادر به تخمگذاری نیستند . اگر در یک کلنی برای مدت حدود 10 روز ملکه بعللی وجود نداشته ، تخم و لارو جوان نیز وجود نداشته باشد تخمدانهای بعضی از کارگران فعال شده و تخم های زیادی را به طور نامنظم در داخل سلولها می گذارند . تخمهای کارگران بعلت عدم آمیختن با اسپرم ، بارور نشده و به نر تبدیل می شوند و در این حالت اصطلاحا می گویند که کندو نر ریز شده است .

در بین آنها زندگی اجتماعی به قدری خوب توسعه پیدا کرده که هیچ یک از آنها زندگی انفرادی ندارند و عملا تمام فعالیتهای کندو بوسیله کارگران صورت می گیرد.

برای روشن شدن وظیفه زنبوران کارگر در طول دوران زندگی ، ابتدا زنبورهای کارگر را به دو دسته ، زنبوران کندو و زنبوران مزرعه تقسیم نموده و به طور خلاصه به شرح فعالیتهای هر دسته می پردازیم.

 

زنبوران کندو

زنبوران عسل کارگر به طور طبیعی و عادی پس از خروج از سلولها تا مدت سه هفته در داخل کندو مانده و وظایف مختلفی را متناسب با سن خود انجام می دهند . در سه روزه اول زندگی وظیفه کارگران تمیز کردن سلولهایی است که به تازگی خود و یا سایر زنبورها از آن خارج شده اند . بین 3 تا 6 روزگی غذا دادن به لاروهایی که سن آنها بیشتر از سه روز است بعهده این زنبورها است . وظیفه بعدی زنبوران کارگر یعنی در سن 6 تا 12 روزگی ، غذا دادن به لاروهای جوان کمتر از سه روز است.

در هفته سوم زنبورهای کارگر وظایف بیشتری به شرح زیر انجام می دهند:

1- تمیز کردن کندو از مواد خارجی و زنبورهای مرده

2- بسته بندی گرده های گل در سلولها

3- ترشح موم و ساختن لانه های مومی

4- بستن سلولهای پر شده از عسل و یا سلولهایی که در آنها لارو تنیده است

5- گرفتن شهد گل از زنبوران مزرعه

6- تبدیل شهد گل به عسل

7- کاربرد بره موم

8- تغذیه و مواظبت از ملکه

9- محافظت از کندو

زنبوران عسل در سن 18 تا 21 روزگی بیشترین مقدار زهر را در کیسه زهر خود داشته و وظیفه آنها  محافظت از کندو است.

زنبوران مزرعه

پس از گذشت سه هفته از عمر زنبوران عسل کارگر ، ابتدا پرواز تمرینی شروع شده و سپس پرواز اصلی برای آوردن غذا شروع می شود . زنبوران عسل کارگر بر حسب نیاز کندو ، مواد مورد احتیاج خود را به کندو می آورند. عده ای از زنبورها شهد گل ، برخی گرده گل ، تعدادی آب و معدودی بره موم جمع آوری می کنند .

اگر یک زنبور را از ابتدای تولد تا انتهای مرگ عادی اش مورد مطالعه قرار دهیم فعالیتهایی را که بر حسب سن خود انجام می دهد عمدتا به شرح زیر است:

1 تا 3 روزگی          تمیز کردن سلولها

3 تا 6 روزگی          تغذیه کردن لاروهای مسن تر (بیش از سه روزگی)

6 تا 12 روزگی        تغذیه کردن لاروهای جوان تر (خوردن عسل و گرده جهت ترشح ژله)

12 تا 18 روزگی        ترشح موم ، ساختن شان

18 تا 20 روزگی        گارد بودن و تبدیل شهد به عسل

20 روزگی به بعد       چرای در صحرا ، مزرعه و باغات جهت جمع آوری شهد،گرده گل،آب ،بره موم و غیره

 

ملکه

طول بال ملکه نسبت به طول بدن در مقایسه با افراد نر و کارگر کوتاهتر است و شکم به نحو بارزی کشیده است . وقتی که ملکه زنبور عسل به رشد کافی رسید، با آرواره هایش درپوش سلول خود را  می برد و از آن خارج می گردد. ملکه پس از خروج از سلول، ابتدا مقداری عسل می خورد،پس از آن شروع به گردش در کلنی می کند. در فاصله کوتاهی به جستجوی رقبای بالقوه خود می پردازد و آنها را می کشد. در این هنگام اگر ملکه به ملکه دیگر (خواهران خود) برخورد کند با آنها می جنگد تا یکی از آنها فاتح شود، پس از آن در جستجوی سلولهای بسته ملکه برمی آید و نوزاد ملکه داخل آنها را می کشد. 

جفت گیری ملکه در فاصله 6 تا 10 روز پس از خروج ملکه از سلول صورت می گیرد. قبل از پرواز جفتگیری، ملکه چندین پرواز آشنایی انجام می دهدکه 2 تا 30 دقیقه ممکن است طول بکشد پرواز یا پروازهای جفتگیری ممکن است 5 تا 20 دققیقه طول بکشد. بیشتر، پروازهای جفتگیری درروزهایی که درجه حرارت بیشتر از 20 درجه سانتیگراد باشد در ساعات بین 2 تا 4 بعدازظهر صورت می گیرد.

در خلال جفتگیری ملکه به اندازه تمام عمرش اسپرم دریافت داشته و آن را در کیسه اسپرم جای می دهد . تخمگذاری ملکه معمولا 2 تا 3 روز پس از بازگشت به کندو شروع می شود و تا آخر عمر، مگر در اواخر پاییز در هنگام نبودن گرده ادامه دارد.

شخصا به تجربه دیده ام که ملکه اولین تخمهای خویش را در همان کادری می گذارد که در آن متولد شده است .

ملکه از خود موادی را ترشح می کند که باعث می گردد کلنی به صورت یک واحد متشکل در آید و همچنین باعث می شود که کارگران نتوانند ملکه جدیدی تولید کنند و نیز مانع رشد تخمدان کارگران کلنی میگردد.

حال این سوال برای ما پیش می آید که ملکه خوب دارای چه علائمی است؟

یکی از علائم یک ملکه خوب وضعیت تخم ریزی آن است در یک ملکه خوب وضع استقرار تخمها منظم و بهم فشرده است و سلولهای خالی در بین آن کمتر دیده می شود. توضیح اینکه در اثر پیری ملکه و یا همخونی ملکه این وضعیت مشاهده نمی شود و حجره هایی که در آن تخمگذاری صورت گرفته است به صورت پراکنده است که این ملکه را باید از بین برد و ملکه سالمی را جایگذین آن کرد.

باید دست و پای ملکه سالم باشد تا بتواند بخوبی بر روی کادرها گردش کند. در صورتی که ملکه از نظر دست و پا مشکلی داشته باشد بخوبی نمی تواند تخمگذاری کند و زنبوردار از این جهت متضرر می گردد. همچنین باید ملکه دارای بالهای سالم باشد.

ملکه بایستی از نظر بدنی چون دست و پا سالم باشد. برخی از مشکلاتی که در برخی از ملکه ها دیده می شود انحراف در شکم است که در اولا در هنگام جفتگیری به مشکل برخورده و ثانیا در صورتی که موفق به جفتگیری شود در هنگام جفتگیری به مشکل برمی خورد و نمی تواند به خوبی تخمگذاری کرده و مشاهده شده که در هر حجره بیش از یک تخم می گذارد.   



جهت یابی توسط زنبور عسل

 

مهمترین وظیفه زنبور کارگری که بیش از 20 روز از عمرش گذشته است چرای در مزارع، باغات و صحرا جهت جمع آوری شهد، گرده گل، آب و صمغ یا بره موم می باشد. به منظور انجام اینگونه از فعالیت ها این گروه از زنبورها مجبور به انجام پروازهای شناسایی و جهت یابی می باشند.

برای انجام پروازهای شناسایی ابتدا از کندو خارج شده و در اطراف آن به مدت حدود 5 دقیقه پرواز می کنند. این پرواز در هنگام بعدازظهر انجام می شود و بعدا به کندو مراجعت می کند. در اینگونه پروازها زنبورها اختصاصا محل دقیق کندوی خود را شناسایی میکنند. برای شناسایی دقیق محل کندو از علائم زمینی اطراف کندو مثل درختان، بوته ها، جویبارها و هر علامتی که نزدیک کندو باشد استفاده می کنند (Lindauer,1954).

در مرحله بعدی پرواز دیگری بنام پرواز جهت یابی انجام می دهند. زنبورهای کارگر معمولا برای جمع آوری شهد و گرده تا مسافت چند کیلومتری را طی می کنند لذا لازم است جهت مراجعت به کندو، راه خود را تشخیص داده و ضمنا از کوتاهترین راه به کندو بازگردد.

زنبورهای کارگر ، برای جهت یابی از نور خورشید بعنوان یک قطب نما استفاده می کنند.

به این ترتیب زنبور کارگر  قادر به تشخیص شمال، جنوب، شرق و غرب خواهد بود (Lindauer,1954). پس از انجام پرواز شناسایی و جهت یابی و پس از آنکه منبع غذایی یافت شد، زنبورهای چرا کننده به کندوی خود مراجعت کرده و با انجام رقصهای مخصوص و دادن مقداری از شهد به سایر زنبورها، محل دقیق منبع غذا را اطلاع می دهند. در مورد منبع گرده گل، علاوه بر انجام رقصهای مخصوص، بوی گرده گل آورده شده نیز ملاک مهمی جهت یافتن آن منبع توسط سایر زنبورها است.




هوا به اندازه کافی گرم شده و برای بازدید از کندوها مساعد است در این بازدید بایستی به چند مورد توجه شود که در مطلب زیر به اختصار کمی در مورد آن می نویسم

۱ـ در ابتدا باید از وجود ملکه در کندو و سلامت آن مطمئن شوید تا در صورتی که کندوی شما فاقد ملکه باشد بایستی یا آن را در کندوی دیگری ادقام نمایید

۲- موم های سیاه را از کندو خارج نمایید و به جای آن ژوکه تمی در کندو قرار دهید

۳- داخل کندو را از موم و در صورت آلودگی از آلودگی تمیز نمایید

۴- کندو را با شربت شکر به نسبت ۱ به ۱ جهت تحریک ملکه جهت تخم ریزی تغذیه نمایید

لطفا نظرات و ژیشنهادات خود را در مورد این پست با من در میان گذاشته تا نواقص و اشکالات آن را رفع کنم  

طول دوران زندگی زنبور عسل

طول دوران زندگی زنبور عسل

طول دوران زندگی زنبوران عسل در زمانهای مختلف سال بسیار متغیر است. زنبوران کارگر بطور متوسط در تابستان و فصل فعالیت کندو حدود 6 هفته و در زمستان حدود 6 ماه زنده می مانند.زنبورهای نر بطور متوسط 22 روز عمر می کنند. ملکه به طور معمول و متوسط 3 سال زندگی می کند .

 متوسط طول عمر زنبور عسل نشان داده شده است.

 

نوع جنسیت

کارگرها

ملکه ها

نرها

فصل

بهار و تابستان

38 روز

2تا4 سال

22 روز

پاییز و زمستان

6 ماه




مراحل رشد و نمو زنبوران عسل

ملکه تخمهای خود را در ته سلولهای شان و عمود بر محور شان با مواد چسبنده ای که ترشح می کند می چسباند. پس از گذشت سه روز تخم ها باز شده و از آن ها لاروهای کوچک سفید رنگی خارج گردیده و بلافاصله توسط مواد غذایی که کارگران تهیه می کنند احاطه می گردند.لاروها در ته سلولها چمبره زده و به تغذیه و رشد خود ادامه می دهند.لاروها وقتی به حداکثر رشد رسیدند به دور خود پیله تنیده و کارگران سر این نوع سلولها را با موم می پوشانند.

در داخل سلولهای سر پوشیده لاروها به شفیره تبدیل شده و پس از پایان دوران شفیرگی، حشرات کامل پیله و سرپوش سلولهای مومی را پاره کرده و از آن خارج می شوند.

تغییرات دوران دگردیسی (مراحل مختلف رشد و نمو از تخم تا حشره کامل) به تدریج و طی دوعمل از بین رفتن بعضی از خصوصیات لاروی و بوجود آمدن اعضا و ضمائم حشرات کامل در دوران شفیرگی صورت  می گیرد. مراحل رشد و نمو زنبوران کارگر، نر و ملکه با هم شبیه بوده اما از نظر طول هر دوره با هم فرق دارند.

 طول دوران رشد زنبور کارگر، نر و ملکه با هم مقایسه شده اند.

 

جنسیت

کارگر

نر

ملکه

مراحل رشد

تخم

3

3

3

لارو

6

5/6

5/5

شفیره

12

5/12

5/7

جمع

21

24

16

                             

 

اثر کمبود گرده بر روی افراد یک کلنی

1- نرها بسرعت از کندو حذف می شوند و آنهایی که باقی می مانند اسپرم کمی دارند.

2- هر ملکه ای که بوجود آید از رشد طبیعی برخوردار نبوده و جانشین می شود.

3- اگر گرده ذخیره شده در کندو نباشد، مقدار پروتئین موجود در بدن زنبور در پاییز کم می شود . چنین زنبورهایی پیله را جویده، غذای خشک شده لاروها و مواد دفعی را لیسیده و ضمن پاره کردن بدن زنبوران مرده از محتویات داخلی بدن آنها استفاده می کنند. : - -

 

عسل

عسل تركیبی طبیعی مملو از قندها است . تمامی این قندها ساده اند و در عسل فیبری وجود ندارد. دوتركیب مهم و فراوان عسل فروكتوز و گلوكز اند و آب سومین تركیب فراوان عسل است. در جدول زیر مقدار قندهای مختلف عسل را ببینید :

              نام قند

     متوسط مقدار عسل%

  دامنه مقدار قند از حداقل تا حداکثر%

فروکتوز

               38.38  

44.26         تا 30.91

گلوکز

30.31             

40.75         تا 22.89

سوکروز

1.31          

7.57         تا 0.25

نسبت فروکتوز به گلوکز

1.23          

1.86         تا 0.76

قند های احیا کننده

76.65          

83.72         تا 61.39

غیر از قندها مواد دیگری چون اسیدها ، موادمعدنی و پروتئین نیز در عسل یافت میشود. چون فروكتوز در عسل فراوان است شیرینی آن از شكر بیشتراست كه تا 1.5 برابر شیرین تر هم میشود.

اهمیت قندها در عسل :
قند در عسل بر ویژگی طبیعی عسل اثرمیگذارد پس :
رطوبت عسل ، طول عمر عسل،انرژیزایی عسل ،مزه ،بلوری شدن عسل،رنگ و واكنش رنگ گیری عسل در اثر حرارت تحت تاثیر قندهای عسلند.اگر مقدار فروكتوز عسل را بر مقدار گلوكز موجود در عسل تقسیم كنیم عددی به دست می آید كه از آن میتوان به عنوان شاخصی برای تمایل عسل به بلور زدن استفاده كرد.همچنین نسبت مقدار گلوكز به مقدار آب در عسل هم برای این منظور به كار میرود. مقدار این شاخص آخری باید از 1.7 كمتر باشد و اگر از 2.1 بیشتر شد عسل سریعا بلور میزند. هر گرم عسل 3.68 كالری انرژی دارد.

رنگ عسل :
رنگ عسل را در 7 طبقه تقسیم بندی میكنند :

1-روشن همانند آب
2- بیش از حد روشن
3- روشن
4-كهربایی بسیار روشن
5- كهربایی روشن
6- كهربایی
7-كهربایی تیره

برای اندازه گیری رنگ عسل روشهای اختصاصی وجود دارد.رنگ عسل ملاكی از كیفیت عسل نیست ولی برای سلیقه مصرف كننده عامل مهمی است.اگر حرارت وگذشت زمان رنگ عسل را عوض نكرده باشد میتوان از روی رنگ عسل منبع گل تغذیه زنبور را شناسایی كرد. بعد از كریستاله شدن رنگ عسل روشنتر میشود.عسل به عنوان یك عامل رنگ در صنایع غذایی به كار برده میشود واكنش قهوه ای شدن(Mailard reactin) عسل بسیار قوی است.

ارتباط رنگ عسل با مزه آن :
عسل با رنگ روشن مزه ملایمتری دارد ورنگهای تیره مزه قوی و سنگین تری دارند ولی استثنائات زیاد است مثلا عسل لاله درختی با رنگ روشن مزه اش سنگین است.

مزه عسل :
عسلهایی كه منبع گل آنها یك گل باشد مزه بسیار متغیری دارند و عسلهایی كه فروكتوز آنها زیاد باشد بسیار شیرینند.به این ترتیب گاهی چند عسل برای كسب یك شیرینی و مزه مناسب مخلوط میشوند. مزه عسل در زنبورستانهایی با چند گل متعادل تر است.

كریستاله شدن عسل ( بلورزدن ) :
كریستاله شدن عسل یعنی اینكه عسل از حالت مایع به حالت نیمه جامد تبدیل شود. این پدیده طبیعی وقتی رخ میدهدكه یكی از سه قند فراوان عسل است از دامنه بالایی استاندارد آن بالاتر باشد. این گلوكز با آب در عسل تبدیل به گلوكز آبدار شده و هسته بلوروكریستال را تشكیل میدهد.تمام عسلها بلور نمیزنند ، برخی اصلابلور نمیزنند وبرخی مدت كمی بعد از تولید بلوری میشوند. عسلی كه در قاب بماند كمتر از عسلی كه با استخراج كننده ( اكستراتور)تهیه شده باشد بلور میزند.مواد معدنی موجود در عسل ، اسیدهای طبیعی عسل ، پروتئین ، ذرات خارجی در عسل ، ذرات موم ،گرده ، حباب هوا و مواد دیگر میتوانند بلور زدن عسل را تحریك كنند .
با گرما دادن عسل میتوان مجددا آنرا ذوب كرد ومایع ساخت.

در جدول زیر عسل گلهای مختلف را از لحاظ شدت وتمایل به بلوری شدن باهم مقایسه كنید. 

       تمایل به بلوری شدن نسبت به میانگین

   نوع عسل از گل .... 

                           كم

         اقاقیا

                           زیاد

         یونجه

                           زیاد

         پنبه

                           زیاد

         قاصدك

                           كم

         انگور)مو)

                           كم

         كهور

                           كم

         استبرق

                           زیاد

         نخل

                           كم

         گوجه

                           كم

         تمشك

                           كم

    ترشك درختی

                           كم

       آفتابگردان


نگهداری عسل‌در شرایط مناسب ازلحاظ ‌رعایت دما وحرارت درمراحل مختلف فراوری و تصفیه تاحد ممكن بلور زدن عسل را به تعویق می‌اندازد.(بخش نگاهداری را ببینید).

بلور زدن عسل به طورمصنوعی هم میتواند انجام شود. با این روش محصولات مختلفی تولید میشود و میتوان كرم عسل را نام برد. بلورزدن خود بخودی عسل منجر به تولید یك محصول دانه‌درشت خواهدشد ولی كریستاله شدن تحت كنترل محصولی نرم باقابلیت پراكنش مطلوب تولید میسازد.

بلور و كیفیت عسل :
استفاده از عسل كریستاله شده به سلیقه مصرف كننده بستگی دارد. وقتی كه هنوز بلور زدن عسل كامل نشده است ، لایه بلور آن با یك لایه آب ازعسل كنار هم قرار میگیردو این شرایط را برای تخمیر فراهم میسازد.عسل پاستوریزه كریستاله میشود ولی تخمیرنمیشود.

عسلی را که کریستاله شده میتوان با قرار دادن آن در آب گرم و گذاشتن آن روی حرارت به حالت اولیه  برگرداند.

عمر عسل و پایداری آن :
عسلی كه در ظرف در بسته نگاهداری شود برای دهها و حتی قرنها میتواند پایدار باقی بماند ولی در برابر تغییرات شیمیایی و فیزیكی حساس است .در طول مدت نگاهداری عسل تیره میشود ومزه اش را از دست میدهد كه البته این فرایند وابسته به حرارت است. برای طول عمر عسل عدد ثابتی را نمیتوان ارائه داد به طور كلی طول عمری برابر2 (دو) سال مشهوراست.

میكربها در عسل :
عسل به خاطرداشتن PH اسیدی ، تركیبات ویژه ضد میكروب ،رطوبت پایین ، و آب فعال اندك برای فعالیتهای میكربی در برابررشد میكروبها مقاوم است. با پاستوریزه كردن عسل قبل از بسته بندی‌‌ میتوان مقاومت آنرا در برابر میكرو ارگانیسمها افزایش داد.

اسیدها در عسل :
منظور اسیدهای طبیعی و خوراكی است مثلا آمینو اسیدها یا اسید سیتریك یا اسید بوتیریك وغیره. در حدود05/0درصد تا01/0درصد یعنی 5 تا10گرم در 10كیلوگرم عسل، میتوان در عسل اسید آمینه یافت .درمورد اسیدهای آلی 17 تا 117گرم در 10كیلوگرم عسل، میتوان در عسل اسید آلی یافت(% 0.17 تا % 1.17).این تركیبات باعث میشوند PHعسل بین4/3 تا 1/6 متغیر باشد. درعسل 18 اسید آمینه به صورت آزاد وجود دارد كه فراوا نترین آنها اسید آمینه پرولین میباشد .

فراوری و نگهداری عسل :
درطول فرایند بسته بندی بهتراست عسل در دامنه درجه حرارت40تا 71 درجه سانتی گراد
( متوسط55-60 درجه سانتیگراد)بسته بندی شود این دامنه حرارت از بلوری شدن عسل میكاهد.
حرارت 60 تا71 درجه سانتی گراد بلور عسل را حل میكند و حبابهای هوا را خارج میسازد. تصفیه عسل ذرات خارجی را از عسل پاك میكند.
بهترین درجه حرارت برای نگهداری عسل18 تا 24 درجه سانتیگراد است. عسلی كه فرایند نشده است(فرایند شامل تصفیه ،پاستوریزاسیون وغیره ) باید زیر 10درجه سانتیگراد نگهداری شود.
بهترین شرایط نگهداری عسل در طولانی مدت استفاده از ظروف استیل ضد زنگ در بسته میباشد. 

 

 



نر ریزی

هنگامی که به هر دلیلی ملکه در کندو بمیردیا کشته شود که ممکن است در فصل جفتگیری با شکار شدن ملکه حین پرواز جفتگیری توسط پرندگان شکاری و یا له شدن ملکه حین بازدید،حمل و نقل کندوها یا حین برداشت عسل زیر یا بین کادرها اتفاق بیفتد.

در این هنگام در صورتی که در کندو شاخون یا تخم روز برای درست کردن شاخون وجود نداشته باشد پس از اینکه بوی ملکه در کندو از بین رفت تخمدان برخی از زنبورهای کارگر فعال شده و شروع به تخم ریزی می نمایند و از آنجایی که تخمدان زنبورهای کارگر ناقص بوده و قادر به جفتگیری نمی باشند و همچنین تخمهایی که با اسپرم لقاح پیدا نکرده اند تولید زنبور نر می نمایند تمام تخمهای گذاشته شده توسط کارگران تبدیل به زنبور نر میگردد و پس از مدت کوتاهی بدلیل عدم تولید زنبور کارگر کندو رفته رفته ضعیف می شود و پس از مدتی در صورت عدم رسیدگی از بین خواهد رفت.

 روش تشخیص

در هنگامی که کارگران تخم گذار می شوند بدلیل کوچک بودن شکمشان قادر به گذاشتن تخم در ته حجره ها نیستند بنابراین تخم ها را روی دیواره های حجره می گذارند و به همین دلیل هنگام مشاهده حجره ها توسط بازدید کننده چندین تخم در هر حجره دیده می شود.

روش از بین بردن کارگران تخم گذار

بدین منظور بایستی کندو را در فاصله یک کیلومتری از زنبورستان برده و تمام جمعیت کندو را درگودالی تکانده و کندو را همراه با کادرها به محل اولیه کندو در زنبورستان برمیگردانیم.

کارگران سالم به محل اولیه کندو برگشته و به کندو می روند اما زنبوران تخمگذار بدلیل سنگین بودن شکمشان قادر نیستند که این مسافت را طی کرده و به کندو باز گردند در نتیجه از بین می روند.

لازم به یاداوری است که پس از برگشت زنبورها به کندو بایستی نسبت به معرفی ملکه جدید،شاخون یا کادر تخم روز به کندو اقدام کرد.

ضمنا بایستی کادر هایی که در آنها کارگران تخم ریزی کرده اند را از کندو خارج کرد تا کارگران وقت خود را صرف پرستاری از آنها بنمایند. 

نوزما    NOSEMA

بدترین و ناراحت كننده ترین بیماری در مناطق مرطوب است و یا در هنگامی از سال كه رطوبت بالاست یعنی اواخر زمستان و اوایل بهار اشاعه فراوان دارد.بیماری به شدت مسری است و زنبورها را به شدت ضعیف كرده و در حالت شدت همه انها را از بین می برد. 

علائم بیماری 

زنبورهای بیمار با پرهای لرزان جلو كندو و یا كمی دورتر افتاده و ناگاه می میرند،بیماری مرگ و میر زنبورها را در داخل كندو افزایش می دهد.با ضعف در پاییز و یا در اوایل بهار باید به نوزما مشكوكشد.جمعیت بیماربه سرعت ضعیف می شوند كندوهایی كه در پاییز مبتلا می شوند زمستان را طاقت نیاورده و می میرند و اگر بتوانند زمستان را پشت سر بگذارند در بهار آینده قادر به جمع آوری محصول نبوده و در تابستان هم قوی نمی شوند.

در اطراف سوراخ پرواز جمعیتهای بیمار لكه های زیادی دیده می شود كه در واقع مدفوع خشك شده زنبورهای مریض است كه بهحالت اسهالی از خود دفع كرده اند.در هنگام شدت بیماری لكه ها در داخل كندو و در روی كادر ها نیز دیده می شودو لكه های مذكور دارای بوی ناخوشایندی می باشند.

عامل بیماری 

میكروبی به نام NOSEMA APIS كه در داخل سلولهای جدار روده های زنبور رشد كرده و آنها را به اسهال مبتلا می سازد. 

راه انتقال بیماری 

انتقال به وسیله آب و مدفوع زنبورهای بیمار و یا غذاهای آلوده به اسپور نوزما و همچنین بوسیله زنبورهای نر كه مجازند به تمام كندوها رفت و آمد كنند انجام می گیرد.

جمعیت های ضعیف و كم زنبور زود و به راحتی به این بیماری مبتلا می شوند.

لارو زنبورها هرگز به این بیماری مبتلا نمی شوند و فقط زمانی می توانند به این بیماری مبتلا شوند كه زنبورها كامل شدند. 

طرز تشخیص بیماری 

با دو انگشت یك دست سینه زنبور را گرفته و با دو انگشت دست دیگر شكمش را بكشید به طوری كه در اثر كشیدن روده هایش از بدن خارج گردند.رنگ قهوه ای یا كمی قرمز رنگ روده ها دلیل بر سلامتی آنها بوده و رنگ سفید شیری آنها دلیل بر مبتلا بودنشان می باشد.

وجود زنبورهایی كه قادر به پرواز نیستند در نزدیكی سوراخ پرواز میتواند دلیل بر وجود این بیماری در كندو و یا زنبورستان باشد. 

پیشگیری

بهترین راه پیشگیری قوی نگه داشتن جمعیت است.جمعیت هایی كه در پاییز بد تغذیه گردند و یا اصلا تغذیه نگردند اگر در طول زمستان از گرسنگی نمیرند در اوائل بهار اغلب بیمار می گردند.بنابراین جمعیتها همیشه باید:

1- به اندازه كافی ذخیره عسلی داشته باشند.

2- به اندازه كافی گرده گل در داخل قابها ذخیره كرده باشند.

3- در هر یك از فصول سال اگر كمبود مواد غذایی در داخل كندو مشاهده شد بایستی فورا به جمعیت به اندازه كافی عسل رسانید.

4- سالانه دو بار،یك بار در اوائل پاییز و یكبار در اوائل بهار هنگام تغذیه جمعیتها باید مقداری داروی NOSEMACK به منظور پیشگیری به شربت افزود و به آنها خوراند. 

معالجه بیماری 

1- شروع به تغذیه جمعیت با عسل نموده و در داخل غذای آنها مقداری داروی مداوا كننده بر ضد همین بیماری مثل FUMIDIL-B و یا NOSEMACK می ریزیم.این كار بایستی به محض آگاه شدن از وجود بیماری انجام گیرد.

بهترین وقت برای این كار پاییز و مخصوصا فروردین ماه است.پاییز برای پیشگیری و فروردین برای معالجه. 

2- در صورتی كه جمعیت هنوز قوی باشد باید فوری از آن بچه گرفت و بدینوسیله زنبورهای جوان را از پیرها جدا كرد.

چون معمولا لاروها و زنبورهای جوان معمولا مبتلا نمی شوند و فقط زنبورهای پیر كه زمستان رادر كندو گذرانده اند نوزما می گیرند. با جدا كردن پیرها از جوانها به كمك بچه مصنوعی عملا زنبورهای بیمار را از زنبورهای سالم جدا كرده و آنها را نجات داده ایم. 



برسی میزان شهد و گرده در گیاهان مختلف

 

 

شهد

گرده

 

شهد

گرده

زعفران

1

3

شلیل

4

3

خربزه

3

2

گوجه

3

2

هندوانه

3

2

سیب

2

3

کدو

3

2

گلابی

2

3

خیار

3

2

به

2

2

پنبه

2

2

پرتقال

4

2

پیاز

4

2

نارنج

3

2

زیتون

0

3

نارنگی

3

3

انار

1

3

بادام

4

3

آفتابگردان

2

2

توت فرنگی

2

2

شبدر سرخ

2

2

اقاقیا

3

2

شبدر سفید

4

2

اسپرس

4

4

زرد آلو

3

3

باقلا مازندرانی

2

2

آلبالو

3

2

کلزا

4

3

گیلاس

3

2

یونجه

3

1

هلو

4

3

خردل سفید

4

4

 

 

گیاهانی که اصلا تولید نمی کنند                          0

 

گیاهانی که مقدار کمی تولید می کنند                  1

 

گیاهانی که مقدار متوسطی تولید می کنند            2

 

گیاهانی که مقدار زیادی تولید می کنند                  3

 

گیاهانی که مقدار خیلی زیادی تولید می کنند         4


گرده گلها

 

گرده گلهای مختلف را زنبورها،درست مثل شهد در ساعات بخصوصی از روز بهتر می توانند جمع آوری کنند و تنها در همین ساعات است که به جستجو و جمع آوری یشان مشغول می گردند.

در این ساعات گلها کاملا باز بوده و گرده هایشان را به بهترین وجهی در اختیار زنبورها قرار می دهند.

روی همین اصل گلها به سه دسته تقسیم بندی می شوند:

 1-گلهایی که صبحها بهتر گل می دهند

2-گلهایی که ظهرها بهتر گل می دهند

3-گلهایی که تمام روز گل می دهند

مهمترین گیاهان دسته اول عبارتند از گل قاصدک،کلزا،خردل

مهمترین گلهای دسته سوم عبارتند از درختان میوه،شاه بلوط،تمشک و انواع شبدر

گیاهان دسته دوم بسیار نادرند

 

گرده گیاهان و درختان مختلف و دسته بندی آنها از لحاظ کیفی

 

گرده عالی

گرده خوب

گرده متوسط

گرده بد

شاه بلوط

درخت نارون

درخت خرما

کاج

بید مشک

درخت افرا

درخت توسکا

صنوبر

زعفران

ذرت

درخت ممرز

همه درختان سوزنی برگ

درختان میوه

علف ها

تبریزی

 

شبدر قرمز

 

فندق

 

شبدر سفید

 

 

 

اسپرس

 

 

 

 

در گرده گل ،تمام مواد غذایی مورد نیاز زنبور عسل مثل مواد پروتئینی و چربی و مواد معدنی و همچنین انواع ویتامین ها وجود دارند.تنها موادی که مقدارشان در آن ناچیز می باشد مواد قندی برای تولید انرژی است که آنها هم در شهد گلها تقریبا با غلظت 20 الی 50 درصد و حتی بیشتر موجود می باشد.

گرده گل عمر زنبورها را زیادتر نموده و باعث رشد غدد شیری یشان گشته و ترشحاتشان را غنی تر می کند.این ماده باعث تقویت غدد مومی و ازدیاد ترشحات آن نیز می گردد.




نحوه جدا سازی موم از موم های کثیف

ما بایستی هر ساله قبل ار شروع فصل تخم ریزی یعنی اواخر زمستان موم های سیاه را از کندو خارج کنیم چون این موم ها هم باعث آلودگی می شوند و هم جایی برای تخم ریزی ملکه ندارند چون که حجره ها تنگ شده اند و در صورتی که ملکه در این حجرات تخم ریزی کند زنبورهای متولد شده از این حجرات اندازه طبیعی را نداشته و کوچکتر از حد طبیعی هستند و پس از خارج کردن این موم ها از کندو محیطی مناسب برای آفات آز جمله کرم موم خوار فراهم می کنند و ما می توانیم با ذوب کردن اینگونه مومها آنها را از شر اینگونه آفات محفوظ نگه داریم.

نحوه عمل:

به این منظور مومها باید با آب ولرم شسته شود چون باقیمانده عسل احتمالی از روی مومها جدا شود سپس آنها را در ظرفی ریخته و به آن آب اظافه می کنیم به طوری که آب روی موم را بگیرد (البته موم به دلیل سبکی روی آب قرار می گیرد اما شما به صورت تقریبی این مقدار را بیفزایید) سپس آن را روی شعله قرار داده و مرتب آن را هم بزنید چون حرارت به طور یکنواخت به تمام موم های ظرف برسد به محض اینکه مشاهده کردید موم ها ذوب شده اند آن را از روی حرارت بردارید بر اساس یک تجربه شخصی حرارت اظافی موجب سیاه شدن موم کلوخه (به موم حاصل از تصفیه موم های سیاه موم کلوخه اطلاق می شود) شما می شود.

پس از این بایستی یک پارچه صافی (من از یک پارچه توری که چند لایه شده باشد استفاده می کنم) را روی ظرفی گذاشت که درون آن مقداری آب سرد ریخته ایم و محتویات ظرف را روی آن خالی می کنیم و بایستی پارچه را جمع کرده و آن را فشار دهیم تا با فشار وارده موم از داخل آشغالها خارج شود (به دلیل اینکه پارچه داغ است و دست را میسوزاند من این کار را با کمک یک نفر دیگر انجام می دهم به این صورت که یک نفر پارچه را گرفته و دائم آن را با پیچاندن جمع کرده و دیگری با دو قطعه چوب به پارچه فشار آورده و باعث می شود که موم بیشتری استحصال شود).

پس از اینکه موم را خارج کردید در ظرف را گذاشته و در محلی سرد قرار میدهیم تا موم سفت شده و حالت به خود بگیرد؛ سفت شدن موم مدتی طول می کشد که این مدت به ضخامت لایه موم بستگی دارد که ممکن است به سه تا چهار ساعت نیز برسد.

به دلیل سبک بودن موم،موم در بالا قرار گرفته و آب در قسمت پایین ظرف قرار می گیرد؛ باید به این مساله توجه داشت که برای تصفیه از یک ظرف در گشاد استفاده کرد چون هنگامی که موم سفت شد به راحتی از بدنه جدا شود.

حال به مومی که شما در اختیار دارید موم کلوخه گفته می شود و بایستی پس از خارج کردن آن از ظرف ته آن را با یک چاقوی تیز تراشید چون مقداری از آشغالها که به صورت ذرات ریز و محلول در آب قرار داشته اند به ته موم میچسبند.

پس از تراشیدن این آشغالها موم شما حاضر است که می توانید آن را یه فروش رسانیده و یا آن را در انبار ذخیره کرد البته در این هنگام وزن موم شما یک وزن حقیقی نیست چون مقداری آب درون موم قرار دارد که پس از یکی دو روز این آب تبخیر شده و موم حالت سفت تری به خود می گیرد .

باز هم اگر سوالی دراین مورد باشد من در خدمتم.  




نحوه شروع

 

علی رقم اینکه چند بار در مورد این مطلب توضیحاتی رو گذاشتم ولی بازم سوالاتی در این زمینه مطرح میشه به همین دلیل دوباره توضیحاتی رو خدمت شما دوستان عزیز عرض می کنم.

 

از چه زمانی؟و چگونه زنبورداری را شروع کنیم؟

 

در پاسخ باید گفت که کار شما از زمستان شروع می شود؛در طول زمستان شما بایستی کتابها و مطالب مربوط به زنبورداری را مطالعه کنید تا اطلاعاتی را در مورد زنبور عسل و زنبورداری فرا بگیرید و شناختی را هر چند جزئی در مورد این موجود به دست بیاورید.

پس از این شما باید به فکر تهیه کندوی مورد نیاز خود باشید.

 

چه زمانی باید کندوی مورد نیاز را خریداری کرد و در این مورد چه مواردی را بایستی مد نظر قرار داد و برای شروع با چه تعداد کندو بایستی شروع کرد؟

 

کندو را بایستی در فاصله بین اواخر زمستان تا اوایل بهار یعنی اسفند تا فروردین خریداری کرد چون در این زمان کندو زمستان را پشت سر گذاشته و جمعیت موجود جمعیت اصلی شما می باشد.

باید توجه داشت که نبایستی هیچ گاه کندو را در پاییز خریداری کرد چون در این هنگام جمعیت ما یک جمعیت کاذب است و در زمستان تعدادی از این تعداد تلف می شوند.

 

پس کندو را بایستی در فاصله بین اسفند تا فروردین انجام داد.

 

مواردی را که باید مد نظر قرار داد اول از همه سلامت ملکه است ملکه بایستی سرحال و سرزنده و فعالیت آن هم در حد مطلوب باشد به طرز راه رفتن ملکه توجه کنید چون در صورتی که ملکه به خوبی نتواند راه برود قادر نخواهد بود به طور کامل روی کادر راه رفته و تخم ریزی کند.

 

مورد دوم تخم ریزی ملکه است که در این هنگام بایستی فعالیت خود را شروع کرده و تخم ریزی آن مرتب باشد چون تخم ریزی نا مرتب نشانه پیری یا بیماری ملکه است.

 

مورد بعدی جمعیت کندو است که بایستی در حد هشت کادر جمعیت داشته باشد یعنی زنبورها پشت و روی هشت کادر را پوشانیده باشند.

 

برای شروع بایستی از سه کندو شروع کرد البته می توان با تعداد بیشتری نیز شروع کرد ولی این تعداد تا فراگیری تمام فوت فنهای کار می تواند به خوبی به شما کمک کند.(من زنبورداری را با پنج کندو شروع کردم)

هیچ گاه از این تعداد کمتر شروع نکنید چون در صورتی که کندویی به کمک نیاز داشته باشد بتوان از دیگر کندوها برای تقویت آن استفاده کرد و در صورتی که از این تعداد کمتر باشند در هنگام ضعف یکی از کندوها از دست شما کاری برنمی آید و نتیجتا شما از این کار دلسرد می شوید.    

 

+ نوشته شده در  شنبه ششم فروردین ۱۳۹۰ساعت 15:23  توسط مهندس حمیدی و مهندی عبدالله افضلی  |